ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΜΕ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΠΡΙΝ ΑΡΧΙΣΕΙ Η ΕΠΙΚΥΝΔΥΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

Το Πυροσβεστικό Σώμα με αφορμή την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου από την 1η Μαΐου, θα ήθελε να επιστήσει την προσοχή όλων των πολιτών, σε θέματα που αφορούν την προστασία του δασικού μας πλούτου από τις πυρκαγιές. Οι δασικές πυρκαγιές που εκδηλώνονται κάθε χρόνο στη χώρα μας οφείλονται κατά ένα μεγάλο ποσοστό στην ανθρώπινη δράση ή αμέλεια. Με δεδομένο ότι οι πυρκαγιές ως φυσικό φαινόμενο θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν και στο μέλλον, αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να τις περιορίσουμε, λαμβάνοντας όλα τα ενδεικνυόμενα μέτρα πρόληψης. Μερικές χρήσιμες συμβουλές που μπορούμε όλοι εύκολα να ακολουθήσουμε, ιδιαίτερα τους θερινούς μήνες, για την επίτευξη του στόχου αυτού είναι:

Για να μην προκαλέσουμε πυρκαγιά από αμέλεια:

• Δεν πετάμε ποτέ αναμμένα τσιγάρα όταν βρισκόμαστε στο δάσος ή στην ύπαιθρο. Το τσιγάρο αποτελεί την πρώτη αιτία πρόκλησης πυρκαγιάς από αμέλεια.

• Δεν καίμε σκουπίδια ή ξερά χόρτα και κλαδιά στην ύπαιθρο.

• Αποφεύγουμε τις υπαίθριες εργασίες που ενδέχεται να προκαλέσουν πυρκαγιά (οξυγονοκολλήσεις, χρήση τροχού ή άλλου εργαλείου που προκαλεί σπινθήρες).

• Δεν ανάβουμε υπαίθριες ψησταριές κατά τους θερινούς μήνες εντός των δασών ή σε χώρους που υπάρχουν ξερά χόρτα.

• Δεν αφήνουμε σκουπίδια στο δάσος. Υπάρχει κίνδυνος ανάφλεξης.

• Εάν είστε κυνηγός ή εκδρομέας, σεβασθείτε τις απαγορευτικές πινακίδες πρόσβασης στα δάση, σε περιόδους υψηλού κινδύνου.

• Ποτέ μη σταθμεύετε το όχημά σας σε σημεία που υπάρχουν ξηρά χόρτα. Ο καταλύτης των αυτοκινήτων διατηρείται υπερθερμασμένος για αρκετό χρονικό διάστημα, με αποτέλεσμα να δημιουργείται σοβαρός κίνδυνος έναρξης πυρκαγιάς.

• Έχετε υπόψη σας ότι οι σπινθήρες που προκαλούνται από την εξάτμιση όλων των τύπων των οχημάτων μπορούν να προξενήσουν πυρκαγιά.

Σε περίπτωση που αντιληφθείτε μια πυρκαγιά:

• Τηλεφωνήστε ΑΜΕΣΩΣ στον αριθμό κλήσης 199 και δώστε σαφείς πληροφορίες για την τοποθεσία και το ακριβές σημείο που βρίσκεσθε, καθώς και πληροφορίες για τη συγκεκριμένη θέση που βλέπετε την πυρκαγιά.

• Περιγράψτε το είδος της βλάστησης που καίγεται.

• Προσδιορίστε την κατεύθυνση της πυρκαγιάς.


• Η κλήση στον αριθμό αυτό είναι χωρίς χρέωση τόσο από σταθερό όσο και από κινητό τηλέφωνο. Επίσης, στα καρτοτηλέφωνα δεν απαιτείται η εισαγωγή τηλεκάρτας. Σε περίπτωση που το κινητό τηλέφωνο σας δείχνει την ένδειξη «κλήσεις έκτακτης ανάγκης» ή «εκτός δικτύου» τηλεφωνήστε στο 112, το οποίο είναι επίσης αριθμός έκτακτης ανάγκης για όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η χρήση του είναι επίσης δωρεάν, από όλα τα σταθερά και κινητά τηλέφωνα.

 http://www.fireservice.gr/pyr/site/home/LC+Secondary+Menu/deltia+tipou/2010/april/dt-2222a.csp

Ελεύθερα κατσίκια έχουν μόνον Ελλάδα και Αλβανία!

    Από την επόμενη μέρα μιας δασικής πυρκαγιάς ξεκινάει η διαδικασία της φυσικής αναγέννησης του δάσους. Εάν σε αυτές τις καμένες δασικές εκτάσεις επιτραπεί η ελεύθερη βόσκηση, τότε η φυσική αναγέννηση σταματά και το δάσος πεθαίνει για πάντα. Πρέπει να περάσουν τουλάχιστον δεκαπέντε χρόνια από την ημέρα εκδήλωσης μιας φωτιάς σ' ένα δάσος για να μπουν μέσα τα ζώα και να βοσκήσουν.


    Αυτά υποστηρίζουν ειδικοί επιστήμονες που ασχολούνται με τη φύση, τις φωτιές και την ελεύθερη βόσκηση, και δηλώνουν πως αν θέλουμε να σώσουμε τα δάση μας, η κτηνοτροφία στην Ελλάδα επιβάλλεται ν' αλλάξει μορφή και ότι το κράτος πρέπει να ενισχύσει τη σταβλισμένη κτηνοτροφία και όχι την ελεύθερη.



    Το θέμα της ελεύθερης βόσκησης σε καμένες περιοχές ήρθε και πάλι στην επικαιρότητα μετά τις τελευταίες καταστροφικές πυρκαγιές, ακριβώς επειδή ο νομός Αττικής είναι πλούσιος σε κτηνοτροφία.



    «Πολλά βουνά της Ελλάδας είναι θεόγυμνα γιατί επί αιώνες τα καίνε και τα βοσκούν. Ελατοδάση όπως του Αίνου και του Κιθαιρώνα είναι ουσιαστικά νεκρά. Είναι σαν να βλέπεις ένα χωριό όλο με γέρους και καθόλου παιδιά. Εχει να φυτρώσει καινούργιο έλατο λόγω της γιδοβοσκής σαράντα χρόνια. Μόλις πάει να γεννηθεί ένα έλατο μπαίνουν μέσα τα γίδια και το τρώνε», αναφέρει ο φυσιοδίφης, επίτιμος πρόεδρος της Εταιρείας Προστασίας της Φύσης, Γιώργος Σφήκας και προσθέτει:



    «Εδώ και δεκάδες χρόνια σε όλη την Ευρώπη έχει καταργηθεί η ελεύθερη αιγοβοσκή. Οι μόνες χώρες που ακόμα έχουν ελεύθερα κοπάδια κατσίκας είναι η Ελλάδα και η Αλβανία. Το 1950 οι Βούλγαροι, προκειμένου να προστατεύσουν τα δάση τους, απαγόρευσαν τη γιδοβοσκή και πούλησαν τις κατσίκες τους σε εμάς. Εμείς όχι μόνο δεν την απαγορεύουμε αλλά την ενισχύσουμε κιόλας με διάφορα μέτρα».



    Με την απαγόρευση της βοσκής σε καμένες εκτάσεις συμφωνεί και ο πρώην πρόεδρος της Ελληνικής Λιβαδοπονικής Εταιρείας, καθηγητής Δασολογίας στο ΑΠΘ, Βασίλης Παπαναστάσης, ο οποίος υπογραμμίζει ότι ο δασάρχης της κάθε περιοχής είναι αυτός που πρέπει να παακολουθεί την εξέλιξη της βλάστησης μετά την πυρκαγιά και ανάλογα με αυτήν να αποφασίζει για τη βοσκή. Ή να συνεχίζει την απαγόρευση ή να την άρει. Οπως λέει ο καθηγητής, αν η έκταση είναι δάσος τότε χρειάζεται πολύ περισσότερο χρόνο -τουλάχιστον δέκα χρόνια- για να μεγαλώσουν τα καινούργια πεύκα και να μποτν μέσα τα γίδια· εάν είναι εκτάσεις θαμνώδεις και αγροτολιβαδικές αυτό μπορεί να γίνει και σε λιγότερο χρόνο.



    Παρότι όμως αμέσως έπειτα από κάθε πυρκαγιά το κράτος απαγορεύει την ελεύθερη βόσκηση στις καμένες περιοχές, κάποιοι φαίνεται ότι τις αποφάσεις αυτές δεν τις υπολογίζουν.



    «Το όρος Αίνος βόσκεται παράνομα αν και είναι εθνικός δρυμός. Μπαίνουν κρυφά τη νύχτα μέσα τα γίδια και βόσκουν. Το έδαφος από κάτω είναι όλο πέτρα και βράχο, ακόμα και το χώμα έχει φύγει, το δάσος είναι γερασμένο και το μόνο που απομένει τώρα είναι να του βάλουν μια φωτιά και να το αποτελειώσουν», υποστηρίζει ο Γ. Σφήκας και σημειώνει:



    «Πάνω από τη Ν. Μάκρη, από την Πολιτεία, από τον Μαραθώνα υπάρχουν στάνες με γίδια ελεύθερης βοσκής. Ενας κτηνοτρόφος μιλούσε στο ραδιόφωνο και έλεγε ότι έχει 600 γίδια. Και θα με ρωτήσετε: Τι θα γίνουν όλοι αυτοί; Θα καταστραφούν; Ας κάνει η Πολιτεία ένα πρόγραμμα μείωσης αυτής της μορφής κτηνοτροφίας. Θα ήταν προτιμότερο να πληρώνουμε αυτούς τους ανθρώπους να κάθονται και να εισαγάγουμε κατσικίσιο κρέας απ' έξω, προκειμένου να γλιτώσουμε τα δάση μας».



    Το ερώτημα που τίθεται όμως είναι «Και τι γίνεται με τους κτηνοτρόφους; Πού θα βοσκήσουν τα γίδια τους;».



    «Το να πούμε απαγορεύεται η γιδοβοσκή χωρίς να γίνει τίποτα, αυτό δεν θα είναι η λύση. Χρειάζεται ένα ειδικό και ολοκληρωμένο σχέδιο. Πρέπει και οι κτηνοτρόφοι να βρουν κάπου ζωοτροφές να φάνε τα ζώα τους. Υπάρχουν λοιπόν δυο λύσεις», κατά τον καθηγητή Β. Παπαναστάση:



    Η μια λύση είναι οι κτηνοτρόφοι να ταΐσουν τα ζώα με έτοιμες τροφές μέσα στους στάβλους, όπως έγινε και στην Ηλεία, η άλλη να μεταφέρουν τα ζώα τους σε διπλανό οικισμό, ο οποίος δεν κάηκε και να βοσκήσουν εκεί. Θα μπορούσε μάλιστα, όπως σημειώνει ο κ. Παπαναστάσης, σε αυτές τις εκτάσεις να γίνουν λιπάνσεις, σπορές κ.ά. με στόχο να αυξηθεί το χόρτο, ούτως ώστε τα καινούργια ζώα που θα μεταφερθούν εκεί να βρουν την αναγκαία τροφή.



    «Χρειάζεται ένας προγραμματισμός από το κράτος. Αντί να ενισχύει αυτής της μορφής την κτηνοτροφία, που είναι η χειρότερη και η οποία αποτελεί ληστρική εκμετάλλευση της Αττικής γης, ας ενισχύσει τη σταβλισμένη κτηνοτροφία. Ας ρίξει προς αυτήν τις ευρωπαϊκές επιδοτήσεις. Υπάρχουν ωραιότατες μονάδες σε όλη την Ελλάδα, στα Γιάννενα, στην Αιτωλοακαρνανία, που είναι περιφραγμένες. Εχει ο κτηνοτρόφος μια έκταση 500 στρέμματα και βάζει τα ζώα του μέσα. Δεν είπαμε να καταργηθεί η κτηνοτροφία. Μορφή ζητάμε ν' αλλάξει», τονίζει ο Γ. Σφήκας.



    Η περιγραφή του φυσιοδίφη Γιώργου Σφήκα, για το πώς ξαναγεννιέται ένα δάσος μετά τη φωτιά, είναι αρκετή για να καταλάβουμε το μέγεθος του προβλήματος που δημιουργείται από την ελεύθερη βόσκηση:



    «Από την επόμενη μέρα της πυρκαγιάς αρχίζει η διαδικασία της φυσικής αναγέννησης. Στα πευκοδάση τα κουκουνάρια είναι διετή. Τα ώριμα καίγονται και τα άγουρα ωριμάζουν με τη φωτιά. Υστερα από λίγες μέρες ρίχνουν χιλιάδες σπόρους. Με τις πρώτες βροχές οι σπόροι πέφτουν κατ' ευθείαν πάνω στις στάχτες, στο έδαφος που είναι γυμνό από χορτάρι, ρίχνουν ρίζα και με τον ερχομό της άνοιξης, το Μάρτιο, φυτρώνει το πρώτο πευκάκι, που είναι πολύ μικρό, με 5-6 βελονίτσες. Τη δεύτερη χρονιά αυτό γίνεται 5 πόντους, την τρίτη 10 πόντους κ.ο.κ. Υστερα από δέκα χρόνια αρχίζει να φαίνεται ότι φύτρωσαν πεύκα. Καταλαβαίνετε λοιπόν την καταστροφή όταν μπουν οι γίδες μέσα στο δάσος τα πρώτα χρόνια και φάνε τα μικρά πευκάκια».

Της ΧΡΙΣΤΙΝΑΣ ΠΑΠΑΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ

άρθρο στο enet.gr

http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=76661

Τα κοπάδια πληγή για τα καμένα στο νομό Αττικής

Αδυναμία φύλαξης και ανασύστασης των δασών

    Η φράση «όπου ήταν δάσος θα γίνει δάσος» μαρτυρά καλές προθέσεις, στην πράξη όμως αποδεικνύεται αδύνατον -όπως το παρελθόν δείχνει- να γίνει πραγματικότητα. Μια περιήγηση στις εκτάσεις της Βορειοανατολικής Αττικής, που κάηκαν τον περασμένο Αύγουστο, φέρνει στο φως την αδυναμία φύλαξης και ανασύστασης των δασών που καταστράφηκαν.



    Παρά την ισχύουσα νομοθεσία, κοπάδια με κατσίκια βόσκουν στα καμένα και μικρές ελιές έχουν ήδη φυτευτεί ώστε να «στηριχθεί» ο αποχαρακτηρισμός των εκτάσεων, εκεί όπου συνολικά περισσότερα από 90.000 στρέμματα έχουν καεί για δεύτερη φορά, οπότε απαιτείται αναδάσωση με φυτά που δεν υπάρχουν...



    Η βόσκηση των κατσικιών απαγορεύεται σε όλη την Αττική με νόμο του 1993. Μετά την πυρκαγιά του Αυγούστου απαγορεύεται η βόσκηση και άλλων ζώων (προβάτων, βοδιών) στα δάση και τις δασικές εκτάσεις που κηρύσσονται αναδασωτέες (τυπικά η συγκεκριμένη διοικητική πράξη δεν έχει ακόμα εκδοθεί).



    Στην Ανατολική Αττική υπολογίζεται ότι υπάρχουν 80.000 - 82.000 αιγοπρόβατα και περίπου 500 εκτροφές. Ωστόσο, παρά τις διαβεβαιώσεις των δασαρχείων ότι γίνονται οι αναγκαίες «περιπολίες» από τους δασοφύλακες, σε μια περιήγηση στην περιοχή πέριξ της λίμνης του Μαραθώνα, σε Ροδόπολη, Σταμάτα, Διόνυσο, Γραμματικό, Βαρνάβα, εντοπίσαμε κοπάδια με κατσίκια που έβοσκαν μέσα στα καμένα, αλλά ούτε έναν δασοφύλακα. Πρέπει, ωστόσο, να σημειωθεί ότι σε όλη την Αττική υπηρετούν 49 δασοφύλακες και άρα σε κάθε έναν αναλογεί η φύλαξη περίπου 83.000 στρεμμάτων (η συνολική δασική έκταση αρμοδιότητας των δασαρχείων Αττικής είναι 3.500.000 στρέμματα). Πρακτικά, η επιτήρηση όλης αυτής της έκτασης είναι αδύνατη. Ηδη στις περιοχές που έχουν καεί και ανήκουν στην αρμοδιότητα του δασαρχείου Καπανδριτίου, εντοπίσαμε νεαρές ελιές, που μόλις είχαν φυτευτεί εκεί όπου πριν βρισκόταν δασική βλάστηση.

Tο πρώτο βήμα

    Οι ελιές σε μια καμένη έκταση είναι το πρώτο βήμα για τον αποχαρακτηρισμό της, αφού με αυτόν τον τρόπο αποδεικνύεται ότι πρόκειται για καλλιεργήσιμη και όχι δασική έκταση, όταν το δασαρχείο πραγματοποιήσει αυτοψία.



    Κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους, το προσωπικό των δασαρχείων της Αττικής -εκτός των δασοφυλάκων, 40 δασολόγοι και 23 δασοπόνοι- εξέδωσε 2.500 βεβαιώσεις για χαρακτηρισμούς εκτάσεων μετά αίτηση των πολιτών, εντόπισε 900 αυθαίρετα και χειρίστηκε περίπου 2.500 δικογραφίες. Μόνο στο ΣτΕ παραπέμφθηκαν περίπου 300 υποθέσεις.



    Είναι φανερό ότι ελάχιστη είναι η δυνατότητα που έχουν οι υπηρεσίες να απασχοληθούν με την πραγματική φροντίδα του δάσους, που αποτελεί ουσιαστικά το βασικό αντικείμενο ενασχόλησης της δασικής υπηρεσίας.



    Οπως τονίζει στην «Κ» ο κ. Νίκος Χλύκας, δασολόγος -περιβαλλοντολόγος, σύμφωνα με αυτοψία που πραγματοποίησε επιτροπή επιστημόνων που συστάθηκε από το ΓΕΩΤΕΕ (Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος) προκειμένου να εκτιμηθεί η κατάσταση και οι παρεμβάσεις στις καμένες εκτάσεις, περίπου 90.000 - 100.000 στρέμματα στη Βορειοανατολική Αττική έχουν καεί για δεύτερη ή και τρίτη φορά από τα συνολικά 210.000 στρέμματα που κάηκαν τον Αύγουστο!



    «Σε αυτές τις περιοχές πρέπει οπωσδήποτε να υπάρξει παρέμβαση και να γίνουν αναδασώσεις, καθώς τα πεύκα ήταν πολύ νεαρά και δεν είχαν προλάβει να βγάλουν καρπούς. Κατά συνέπεια, το δάσος σε πολλές περιοχές δεν μπορεί να αναγεννηθεί από μόνο του», τονίζει. Οπως ωστόσο εξηγεί, τα μικρά φυτά που αυτή τη στιγμή υπάρχουν στο φυτώριο της Αμυγδαλέζας με μεγάλη δυσκολία επαρκούν για να φυτευτούν 3.000 - 4.000 στρέμματα. Πρέπει, λοιπόν, να δοθούν χρήματα έτσι ώστε να υπάρξει κατ’ αρχήν φυτικό υλικό, ώστε μέσα στα επόμενα χρόνια να πραγματοποιηθεί αναδάσωση. Ο κ. Χλύκας τονίζει ότι η αναδάσωση κοστίζει περίπου 500 ευρώ το στρέμμα, «συμπεριλαμβανομένου του κόστους της περιποίησης των φυτών για δύο τουλάχιστον χρόνια». Τα στοιχεία ωστόσο δεν επιτρέπουν μεγάλη αισιοδοξία όσον αφορά τις παρεμβάσεις αναδάσωσης, καθώς πέρυσι αναδασώθηκαν λιγότερα από 10.000 στρέμματα σε όλη την Ελλάδα.

Εχουν γίνει υπερβολές όσον αφορά τις παρεμβάσεις

    Επιτροπή ειδικών, η οποία έχει αναλάβει να εκτιμήσει τις συνέπειες της πυρκαγιάς στην Ανατολική Αττική, έχει συστήσει το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΓΕΩΤΕΕ), με σκοπό να προταθούν συγκεκριμένα μέτρα για την αποκατάσταση των περιοχών.



    Σύμφωνα με τις πρώτα στοιχεία, οι περισσότερες παρεμβάσεις που αφορούν την προστασία των περιοχών από τις πλημμύρες, έχουν πραγματοποιηθεί πέριξ της λίμνης του Μαραθώνα. Κυρίως έχουν τοποθετηθεί κορμοδέματα και κλαδοπλέγματα ενώ σε κάποια σημεία έχουν γίνει και φράγματα από μπετόν, «χωρίς λόγο», όπως επισημαίνουν οι ειδικοί. Ωστόσο μεγάλο πρόβλημα αποτελεί το ότι σε μεγάλο τμήμα των περιοχών που κάηκαν δεν υπάρχει πρώτη ύλη, δηλαδή μεγάλοι κορμοί για να φτιαχτούν τα κορμοδέματα.



    Οσον αφορά τα φράγματα που κατασκευάστηκαν στα ρέματα, ο κ. Αντώνης Αγγελόπουλος, γεωλόγος, μέλος της Επιτροπής και αντιπρόεδρος του παραρτήματος του ΓΕΩΤΕΕ Ανατολικής Στερεάς Ελλάδας, τονίζει ότι υπάρχουν σοβαρές ενστάσεις. «Εχουν γίνει υπερβολές όσον αφορά τις παρεμβάσεις. Για παράδειγμα, στο ρέμα του Αγ. Βαρνάβα έχει τοποθετηθεί μόνιμη παρέμβαση από μπετόν, ενώ υπάρχουν τουλάχιστον δύο παλαιά πέτρινα φράγματα που θα μπορούσαν να ανασκευαστούν», τονίζει. «Αντίθετα, στο ρέμα του Αγίου Στεφάνου τα αντιδιαβρωτικά έργα είναι προς τη θετική κατεύθυνση. Εχει φτιαχτεί φράγμα με συρματοκιβώτια, τεχνική περισσότερο φιλική προς το περιβάλλον, καθώς το φράγμα συγκρατεί τα φερτά υλικά, αλλά επιτρέπει στο νερό να περνά».

Της Τανιας Γεωργιοπουλου

άρθρο στην Καθημερινή της Κυριακής  την 25η Οκτωβρίου 2009

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_2_25/10/2009_334845

Καίγεται πευκοδάσος στην Εύβοια

     Σε ύφεση βρίσκεται, αυτή την ώρα, η πυρκαγιά στη Λιχάδα του Νομού Ευβοίας που ξέσπασε στις 15:00 χθες το μεσημέρι και κατακαίει πευκοδάσος στην περιοχή. Η φωτιά έφθασε πολύ κοντά σε κατοικημένη περιοχή στα Λουτρά Γιάλτρων, ενώ με επιτυχία πραγματοποιήθηκε η επιχείρηση εκκένωσης του ξενοδοχείου Μεντιτερανέ, στη Λιχάδα, όπου 460 γάλλοι τουρίστες μεταφέρθηκαν για προληπτικούς λόγους στον Άγιο Κωνσταντίνο.
    Στο σημείο παραμένουν ισχυρές δυνάμεις της πυροσβεστικής, με 150 πυροσβέστες, 83 άτομα πεζοπόρο τμήμα, 5 αεροπλάνα και ένα ελικόπτερο.

[φωτογραφία από τη naftemporiki.gr]    

Στην επιχείρηση εκκένωσης του ξενοδοχείου Μεντιτερανέ συμμετείχε και το λιμενικό καθώς στην περιοχή έπνεαν ισχυροί άνεμοι, γεγονός που καθιστούσε επίσης δύσκολο το έργο της πυρόσβεσης.

    Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες το πύρινο μέτωπο ξεπερνά τα επτά χιλιόμετρα και οι πυροσβέστες δίνουν πραγματική μάχη προκειμένου να μην περάσει η φωτιά σε κατοικημένες περιοχές και φυσικά να μην καταστρέψει το πευκοδάσος στην περιοχή.

    Επίσης λόγω των κακών καιρικών συνθηκών που επικρατούσαν χθες και της διακοπής της πορθμειακής γραμμής Αρκίτσα- Αιδηψός, υπήρχε δυσκολία μεταφοράς των πυροσβεστών που είχαν σταλεί από Αθήνα καΙ Θεσσαλία, όμως με έκτακτο δρομολόγιο λίγο μετά τις 20:00 το βράδυ οι πυροσβεστικές δυνάμεις κατάφεραν και έφτασαν στο μέτωπο της πυρκαγιάς.

Η είδηση στην enet.gr (Ελευθεροτυπία)
Η είδηση στη naftemporiki.gr (Ναυτεμπορική)
Η είδηση στη athina984.gr (Αθήνα 98,4)

Κλείστε τη φωτιά απ΄ έξω

Πώς θα θωρακίσετε το σπίτι σας όταν οι φλόγες πλησιάζουν απειλητικά

Ο πρώτος χρυσός κανόνας τον οποίο πρέπει πάντα να εφαρμόζει ένας πολίτης για να θωρακίσει το σπίτι του όταν οι φλόγες πλησιάζουν απειλητικά- και για να προστατευτεί και ο ίδιος- είναι να κλείνει ερμητικά πόρτες και παράθυρα. Αυτό τονίζουν στα «ΝΕΑ» ειδικοί στην πολιτική προστασία με εμπειρία στις δασικές πυρκαγιές.
«Μέσα στις στήλες καπνού μεταφέρονται δεκάδες καύτρες. Είναι ένα φαινόμενο που είναι περισσότερο ορατό τη νύχτα. Αυτές οι καύτρες εάν εισχωρήσουν στο σπίτι μέσα από ανοιχτές πόρτες και παράθυρα μπορούν να μεταδώσουν τη φωτιά εάν ακουμπήσουν σε εύφλεκτα υλικά, όπως κουρτίνες», λέει στα «ΝΕΑ» ο δασολόγος και διευθυντής σχεδιασμού και αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας κ. Φοίβος Θεοδώρου. Γι΄ αυτόν τον λόγο, οι πολίτες θα πρέπει να απομακρύνουν τις κουρτίνες από τα παράθυρα και να μαζέψουν τις τέντες.

Ένα δεύτερο πράγμα που εγκαίρως θα πρέπει να κάνουν οι πολίτες όταν βλέπουν τις φλόγες να πλησιάζουν, είναι να απομακρύνουν από την αυλή και γύρω από το σπίτι όλα τα εύφλεκτα αντικείμενα. «Για παράδειγμα έπιπλα κήπου που μπορεί να έχουν πάνινα μαξιλάρια, ξύλα. Στην Αμερική έχει καταγραφεί φωτιά σε σπίτι στο οποίο η πυρκαγιά μεταδόθηκε από μία ψάθινη σκούπα».

«Νερό γύρω γύρω»
Σωτήρια αποδεικνύεται, όπως τονίζει από την πλευρά του ο δήμαρχος Πεντέλης κ. Δημήτριος Στεργίου και πρόεδρος του Συνδέσμου Προστασίας και Ανάπλασης Πεντελικού (ΣΠΑΠ), η τοποθέτηση νερού περιμετρικά του σπιτιού. «Επειδή είναι πολύ πιθανόν κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς να κοπεί το νερό, ο ιδιοκτήτης θα πρέπει να φροντίσει να βάλει από έναν κουβά ή από ένα βαρέλι νερό σε κάθε πλευρά του σπιτιού. Μέσα σ΄ αυτά καλό είναι να τοποθετήσει και ένα μικρότερο κουβαδάκι για να παίρνει νερό».

Εφεδρείες νερού θα πρέπει να δημιουργήσουν οι ιδιοκτήτες σπιτιών όταν πλησιάζει η φωτιά και στο εσωτερικό του σπιτιού. Για παράδειγμα μπορούν να γεμίσουν την μπανιέρα με νερό. Έτσι θα έχουν αρκετά λίτρα στη διάθεσή τους που μπορεί να αποδειχθούν χρήσιμα για να σβήσουν μικροεστίες ή να καταβρέξουν εύφλεκτα αντικείμενα. Ασφάλεια στο σπίτι
Και όταν οι φλόγες φτάσουν στο σπίτι, τότε τι; «Εάν το σπίτι δεν είναι ξύλινο, αυτό που έχει να κάνει ένας πολίτης είναι να κλειστεί μέσα στο σπίτι, σε ένα δωμάτιο μαζί με όλη την οικογένειά του. Καλό είναι να τοποθετήσει έπιπλα που εφάπτονται σε πόρτες και παράθυρα στο μέσον του χώρου. Ένα σπίτι έχει υψηλό δείκτη επιβίωσης. Έχει δηλαδή κανείς πολύ μεγάλες πιθανότητες να επιβιώσει», λέει ο κ. Θεοδώρου. Το αντίθετο συμβαίνει εάν αποφασίσει να εγκαταλείψει το σπίτι με το αυτοκίνητο. Κι αυτό διότι έξω με τις φλόγες και τους καπνούς και τις υψηλές θερμοκρασίες είναι πάρα πολύ πιθανόν να λιποθυμήσει, να εγκλωβιστεί και να καεί.Πάντως δεν είναι λίγοι αυτοί που καταφεύγουν στη λύση της ασφάλειας πυρός. Το κόστος των ασφαλίστρων για πυρκαγιά και σεισμό για ένα μέσο σπίτι 100 τ.μ. με οικοσυσκευές μέσης αξίας- 20.000 ευρώ- φτάνει περίπου τα 360 ευρώ τον χρόνο.
Απαραίτητη γεννήτρια και πιεστικό

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ χρήσιμη για την προστασία του σπιτιού είναι μία γεννήτρια και ένα πιεστικό μηχάνημα για την άντληση νερού από δεξαμενή ή πισίνα. «Εάν κοπεί το ρεύμα και υπάρχει και διακοπή νερού, δεν θα υπάρχει τρόπος να αντλήσουμε νερό- ακόμη κι εάν το σπίτι διαθέτει μία δεξαμενή- εάν δεν έχουμε εφοδιαστεί με μία γεννήτρια και πιεστικό. Ενδεικτικό είναι ότι στη μεγάλη φωτιά της Πεντέλης του ΄98 ένα σπίτι με πισίνα καταστράφηκε. Ο ιδιοκτήτης δεν διέθετε γεννήτρια και πιεστικό για να καταβρέξει το σπίτι».

Τρίτη 25 Αυγούστου 2009

Μάνος Χαραλαμπάκης

Παρασκευή 28 Αυγούστου 2009 πενθούμε με μαύρα ρούχα στο Σύνταγμα.

Όλοι οι bloggers και οι χρήστες του διαδικτύου ενώνουν τις δυνάμεις τους την Παρασκευή, 28 Αυγούστου 2009, στις 7 το απόγευμα στην πλατεία Συντάγματος για να διαμαρτυρηθούν όπως αυτοί ξέρουν για το οξυγόνο που μας στέρησαν. Απαραίτητη ενδυμασία για τη συγκέντρωση διαμαρτυρίας τα μαύρα ρούχα. Η πρόσκληση κάνει το γύρω του Διαδικτύο μέσω blogs και e-mails, αλλά η κινητοποίηση διευρύνεται και με sms. ΔΙΑΔΩΣΤΕ ΤΟ.

Πρέπει να κατέβει κόσμος για να καταλάβουν ότι μπορούμε να διαμαρτυρηθούμε ειρηνικά και να συντονιστούμε με έναν ιδιαίτερο τρόπο. Φορώντας μαύρα ρούχα θα δείξουμε ότι 'πενθούμε' για τον χαμό 200.000 στρεμμάτων που θα στερήσουν την ανάσα από εμάς και τα παιδιά μας.

Αναδάσωση στο δάσος της Λίμνης Καϊάφα. Επιτέλους κάποιος ΣΚΕΦΤΕΤΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ.

Πώς θα γίνει η αναδάσωση
Σε πρώτη φάση, επιχειρείται ο συνδυασμός ποικιλίας φυτών και δένδρων, με έμφαση στην επαναφορά των πυκνών τμημάτων από πεύκα και κουκουναριές, με εκτεταμένα σημεία, όπου θα φυτευτούν πλατύφυλλα είδη δένδρων, όπως είναι τα πλατάνια και οι οξιές. Η ύπαρξη των πλατύφυλλων θα λειτουργήσει στο απευκταίο ενδεχόμενο νέας πυρκαϊάς στην περιοχή, εν είδει «πρώτης επιβραδυντικής αντιπυρικής ζώνης», καθώς αναστέλλεται η ορμή της φωτιάς σε σχέση με την πιο εύφλεκτη δομή των πεύκων, λόγω της ρητίνης.

25/11/08

Πώς οι αναδασώσεις καταστρέφουν τα δάση

Επικαιρο άρθρο που γραφτηκε το 1999 στο Βημα της Κυριακης από τον Καθηγητή Οικοσυστημάτων του Πανεπιστημίου Αιγαίου, Νίκου Μάργαρη . Μια από τις λίγες ορθολογικές και επιστημονικές φωνές στον χώρο της οικολογίας/δασολογίας

Πώς οι αναδασώσεις καταστρέφουν τα δάση

Πηγαίνοντας από τις Μηλιές προς την Τσαγκαράδα στο Πήλιο και στο ύψος του χωριού Νεοχώρι ας κάνουμε μια στάση. Η φυσική βλάστηση είναι αειθαλείς σκληρόφυλλοι θάμνοι, όπως η κουμαριά, η αριά, το πουρνάρι, η δάφνη, η μυρτιά. Τα φυτά αυτά ξεπερνούν το ύψος των 2 μέτρων και ανάμεσά τους βρίσκουμε και έναν μεγάλο αριθμό άλλων ειδών, όπως ο πλάτανος, η κουτσουπιά, το σπάρτο, τα ρείκια. Εκεί υπάρχουν και χαμηλοί θάμνοι, όπως η λαδανιά, η ρίγανη, η μέντα, η ασφάκα, καθώς και αναρίθμητα άλλα ετήσια φυτά. Από τον Απρίλιο και μετά, όταν τα φυτά αυτά ανθίζουν το ένα μετά το άλλο, πλήθος έντομα βόσκουν στα λουλούδια τους. Λογικό είναι εκεί να υπάρχουν και αρκετά μελίσσια. Οποιος δοκίμασε μέλι της περιοχής γνωρίζει καλά το άρωμά του, που προέρχεται από τα παραπάνω φυτά. Ακόμη υπάρχουν ζώα, όπως λαγοί, αλεπούδες, χελώνες, σαύρες, πουλιά, που στηρίζονται για τροφή, άμεσα ή έμμεσα, σε ό,τι τα φυτά παράγουν. Τα κούμαρα, για παράδειγμα, στηρίζουν για σοβαρό χρονικό διάστημα μεγάλους πληθυσμούς πουλιών και το ίδιο ισχύει και με τις συκιές και τις βατομουριές.

Το οικοσύστημα της περιοχής είναι τυπικά μεσογειακό και χαρακτηρίζεται από μεγάλη ποικιλία στον αριθμό των φυτών και των ζώων. Κάτι που σημαίνει ιδιαίτερη σταθερότητα. Ας το εξηγήσουμε αυτό περισσότερο. Αν σε μια περιοχή κυριαρχεί μόνο ένα είδος φυτού, τότε φυσικά η σταθερότητα του οικοσυστήματος αυτού είναι μικρή για τον εξής λόγο: Αν έρθει μια αρρώστια στο είδος αυτό, τότε υπάρχει κίνδυνος σοβαρής, συνολικής, καταστροφής. Αν όμως συγκυριαρχούν δέκα είδη, τότε, μια και δεν υπάρχει ασθένεια που να προσβάλλει συγχρόνως διαφορετικά είδη, ο κίνδυνος συνολικής καταστροφής είναι ανύπαρκτος και επομένως υπάρχει μεγαλύτερη σταθερότητα.

Πρώτα ήρθε η «αναδάσωση»...

Η όλη περιοχή είναι ένα οικοσύστημα, δηλαδή μια οικολογική μονάδα, που το συνιστούν το σύνολο των φυτών, των ζώων και των μικροοργανισμών. Η αφαίρεση έστω και ενός οργανισμού προκαλεί διαταραχή στην όλη λειτουργία, που φαίνεται αργά ή γρήγορα, επειδή όλοι οι ρόλοι πρέπει να παίζονται, έτσι που να συμπληρώνεται η όλη ισορροπία, που δυστυχώς ακόμη μας είναι άγνωστη.

Δυστυχώς οι παραπάνω αρχές δεν τηρήθηκαν από εκείνους που ήταν υπεύθυνοι για να τις εφαρμόζουν. Ετσι με πρωτοβουλία του δασαρχείου αποφάσισαν να «αναδασώσουν» ένα μεγάλο τμήμα της περιοχής. Φυσικά θα νόμιζε κάποιος αφελής ότι η ενέργεια αυτή θα στηριζόταν σε επιτόπια μελέτη της περιοχής και σε φύτεμα, τουλάχιστον, ειδών δένδρων που προϋπήρχαν σε αυτήν. Ούτε όμως αυτό έγινε. Πήραν ένα είδος πεύκου που δεν προϋπήρχε αλλά υπήρχε σε κάποιο φυτώριο και, αφού προηγουμένως «καθάρισαν» την περιοχή, δημιούργησαν έναν τεράστιο πευκώνα. Μάλιστα αναφέρουν την ενέργειά τους αυτή ως μέτρο προστασίας του περιβάλλοντος. Ας δούμε όμως τι ακριβώς έγινε.

Με το ξεπάτωμα της αυτοφυούς βλάστησης εξαφανίστηκαν φυσικά και όλοι οι ζωικοί οργανισμοί που στηρίζονταν πάνω σε αυτή. Εδώ πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι άλλοι οργανισμοί τρώνε κούμαρα και άλλοι τρώνε σπόρους ή κάμπιες πεύκου. Δηλαδή ένα φυσικό δάσος πεύκου χαρακτηρίζεται από άλλες λειτουργικές σχέσεις όταν συγκριθεί με έναν ψηλό μεσογειακό θαμνώνα, επειδή έχουμε να κάνουμε με διαφορετικό τύπο οικοσυστημάτων. Η διαταραχή που έγινε είναι ακόμη σοβαρότερη, αν λάβουμε υπόψη μας ότι εδώ δεν πρόκειται για δάσος αλλά για μονοκαλλιέργεια πεύκου. Στη φύση, όπως αναφέραμε παραπάνω, προϋπόθεση σταθερότητας είναι η ποικιλία, ενώ στα ανθρώπινα κατασκευάσματα η ποικιλία μειώνεται, μια και συνήθως έχουμε να κάνουμε με εκτεταμένη καλλιέργεια ενός μόνο είδους· του οποίου η παραγωγικότητα αυξάνεται μεν, αλλά αυτή διατηρείται μόνο με ανθρώπινη παρέμβαση.

...και ύστερα οι φωτιές

Ας πάρουμε ένα παράδειγμα για να γίνει περισσότερο αντιληπτό. Κάθε χρόνο στους σιταγρούς της Θεσσαλίας παράγονται περίπου 600 κιλά σπόροι σταριού το στρέμμα. Αν δεν θερίσουμε και αφήσουμε το χωράφι όπως είναι, τον επόμενο χρόνο θα δούμε ότι, παρ' όλη την επάρκεια σπόρων, κανένας δεν φυτρώνει. Η υψηλή παραγωγή που γίνεται ουσιαστικά οφείλεται σε ανθρώπινη παρέμβαση με όργωμα, σπορά, λίπανση, ζιζανιοκτόνα. Οταν αυτά λείψουν, συνήθως δεν μπορεί να κρατηθεί από μόνη της μια μονοκαλλιέργεια, γιατί είναι ένα σύστημα ιδιαίτερα εύθραυστο. Ουσιαστικά όμως με τη δημιουργία του πευκώνα αυτό έγινε.

Οι βελόνες του πευκώνα σχημάτισαν μετά από λίγο καιρό στο έδαφος μια πυκνή στιβάδα που εξαφάνισε όλα τα άλλα φυτά και ανέμενε τη φωτιά σαν το καλύτερο προσάναμμα. Οι λαγοί, οι χελώνες, οι σαύρες, τα πουλιά εξαφανίστηκαν. Οσοι αμφιβάλλουν, ας κάνουν μια βόλτα σε έναν πευκώνα ­ και υπάρχουν πολλοί στην Ελλάδα ­ που δημιουργήθηκε με αυτό τον τρόπο. Δεν θα ακούν πουλιά να κελαηδούν, μια και ουσιαστικά είναι ένας δενδρώνας-νεκροταφείο. Αυτό όμως είναι προστασία του περιβάλλοντος ή καταστροφή; Εξάλλου οι πευκώνες αυτοί έχουν περιορισμένη διάρκεια ζωής επειδή σε αυτούς δεν γίνεται αναγέννηση. Δεν βγαίνουν νεαρά πευκάκια.

Ολα τα παραπάνω, που φαίνονται απλά και στηρίζονται σε βασικές οικολογικές γνώσεις, δυστυχώς όχι μόνο δεν λαμβάνονται υπόψη, αλλά στο όνομα της προστασίας οι καταστροφές που γίνονται σήμερα είναι αναρίθμητες. Η δημιουργία δενδρώνων-νεκροταφείων δεν είναι προστασία του περιβάλλοντος. Είναι καταστροφή!

Υπάρχει και η διάβρωση

Η μονοκαλλιέργεια δασικών δένδρων είναι ουσιαστικά μια μονοκαλλιέργεια όπως αυτή της ροδακινιάς. Για να διατηρηθεί θέλει, επειδή είναι εύθραυστη, εντομοκτόνα και άλλες ανθρώπινες παρεμβάσεις. Πρόκειται για κάτι άλλο που είναι μεν κατανοητό, αλλά δεν είναι, σώνει και καλά, προστασία.

Οι πανεθνικές εκστρατείες δενδροφύτευσης με ό,τι δένδρο βρούμε πρόχειρο, που το φυτεύουμε όπου μας καπνίσει και συγχρόνως περιμένουμε να γίνει δάσος, θυμίζουν παράλογη κωμωδία. Οταν βλέπω στην τηλεόραση να προβάλλονται τέτοιες δραστηριότητες και τους τοπικούς άρχοντες να ποζάρουν πανευτυχείς αναλύοντας τα μακρόπνοα σχέδιά τους, ειλικρινά απελπίζομαι. Για να γίνει ένα παιδί χρειάζεται μια γυναίκα σε ηλικία αναπαραγωγής, ένας μη στείρος άνδρας και, εφόσον όλα πάνε καλά, εννέα μήνες κυοφορίας. Εμείς πιστεύουμε ότι μπορούμε να κάνουμε ένα παιδί σε έναν μήνα, με εννέα γριές και χωρίς άνδρα. Παράδειγμα, οι πρόποδες του Υμηττού. Οι πρόσκοποι πάνε και φυτεύουν πεύκα και τους ακολουθούν τα ΚΑΠΗ που αναδασώνουν με ευκαλύπτους, το ΠΑΚΟΕ με ό,τι βρει πρόχειρο, οι ορειβάτες με κυπαρίσσια και τα Λυκόπουλα με ό,τι περίσσεψε από τους παραπάνω. Οπότε η αναδάσωση-κουρελού είναι γεγονός ως την επόμενη πυρκαϊά.

Πολλοί, όταν αναφέρομαι στην καταστροφή του περιβάλλοντος που συχνά προκαλούν οι αναδασώσεις, με θεωρούν είτε παραδοξολόγο είτε απλώς ακατάρτιστο. Ενα από τα κυριότερα επιχειρήματά τους είναι ότι αγνοώ την προστασία των εδαφών από τη διάβρωση. Η απάντησή μου, μονότονη στο σημείο αυτό, είναι: Από ό,τι γνωρίζω, τα εδάφη τα συγκρατούν οι ρίζες των φυτών και όχι το υπέργειο μέρος τους. Οσοι κάνουν βόλτα τις Κυριακές, ας κοιτάξουν έναν σχίνο και κάτω από ένα κυπαρίσσι. Θα διαπιστώσουν ότι ο «χαμηλός» σχίνος όχι μόνο συγκρατεί ωραιότατα το έδαφος, αλλά δημιουργεί και καινούργιο. Κάτι βέβαια που δεν γίνεται με το «ψηλό» κυπαρίσσι. Το ίδιο και άλλοι θάμνοι, όπως η μυρτιά, η δάφνη, το πουρνάρι, η χαρουπιά. Ποτέ όμως δεν άρχισε προσπάθεια αποκατάστασης βλάβης με τέτοια είδη φυτών. Δεν γνωρίζουμε ακόμη το πώς φυτρώνει ο σχίνος. Το ελάττωμά του βέβαια είναι ότι είναι θάμνος. Πώς να προσεχθεί από δενδρολάγνους; Βεβαίως δεν έχω αντίρρηση για τη χρησιμοποίηση κυπαρισσιών εκεί που ταιριάζουν. Για παράδειγμα, η χρησιμοποίησή τους στους εθνικούς μας δρόμους ταιριάζει απόλυτα, μια και είναι χαρακτηριστικά δένδρα νεκροταφείων!

Ευτυχώς υπήρξε ο Πικιώνης

Συχνά η κριτική που δέχομαι από τους καλόπιστους για τα κείμενά μου είναι η απουσία προτάσεων. Πρέπει στο σημείο αυτό να παρατηρήσω ότι απαραίτητη προϋπόθεση σωστής διαχείρισης είναι η κατανόηση του προβλήματος. Συνταγές μαγειρικής δεν υπάρχουν στην οικολογία. Παρ' όλα αυτά, προτού τελειώσω θέλω να τονίσω μερικά σημεία για αποφυγή και άλλων παρεξηγήσεων. Δεν αμφιβάλλω ότι σε πολλές περιοχές της χώρας μας έχει προξενηθεί σοβαρότατη βλάβη και υποβάθμιση. Σε ορισμένες περιπτώσεις η καταστροφή που έγινε έφτασε στο σημείο δημιουργίας ερήμων.

Μόνο στη Θεσσαλία οι υποβαθμισμένες εκτάσεις φτάνουν τις 100.000 στρέμματα. Το ίδιο συμβαίνει και σε πολλές άλλες περιοχές.

Πιστεύω όμως ότι το φύτεμα δένδρων στην τύχη είναι ανόητο γεγονός, το οποίο εκτός από το ότι κοστίζει πολύ, συγχρόνως προκαλεί και ανυπολόγιστες βλάβες και καταστροφές. Η πρότασή μου στηρίζεται στην επανεξέταση της τακτικής αυτής. Θα έβλεπα εφικτή την αποκατάσταση με χρησιμοποίηση ποικιλίας ειδών, κυρίως θάμνων, σε πρώτη τουλάχιστον φάση. Τέτοιου είδους προσπάθεια έγινε τη δεκαετία του '50 από τον μεγάλο αρχιτέκτονα Δημήτρη Πικιώνη γύρω από την Ακρόπολη. Οσοι μένουν στην Αθήνα ας κάνουν μια βόλτα από το Ηρώδειο προς τα πάνω χρησιμοποιώντας το μονοπάτι.

Θα διαπιστώσουν την ύπαρξη ενός γοητευτικού συνδυασμού διαφόρων ελληνικών φυτών, όπως η χαρουπιά, η αγριελιά, η δενδρώδης μηδική, η δάφνη. Η ευαισθησία και η «επάρκεια» του Πικιώνη δημιούργησαν ένα πραγματικά ελληνικό περιβάλλον. Αυτό είναι πράγματι αποκατάσταση!

Οι ελέφαντες και τα λιοντάρια της Αττικής...

Το γεγονός της αναφοράς στον «Οιδίποδα επί Κολωνώ» για άλσος ­ δηλαδή φυτεμένα δένδρα ­ αναφέρεται σαν δάσος. Τα νερά και τα πλατάνια του Ιλισού γίνονται ποτάμι, ενώ ο Παυσανίας τον αναφέρει υδάτιο ­ δηλαδή χείμαρρο.

Το ότι ο Πίνδαρος αναφέρει τον Υμηττό «οιωστεφή» από την ανάκλαση του ηλίου στο μάρμαρο, δηλαδή σε γυμνό τμήμα, δεν σημειώνεται πουθενά αλλού· το ίδιο συμβαίνει και με την αναφορά του Πλάτωνα για το ότι ο Υμηττός είναι κατάλληλος μόνο για παραγωγή μελιού ­ το θυμάρι.

Ακόμη, μιλάμε για την καταστροφή των δασών της Αττικής στην κλασική αρχαιότητα για ξυλεία, ενώ αυτό απαγορευόταν και τα ξύλα τα έφερναν από άλλες περιοχές ­ με νόμο ­, μια και τα δένδρα ήταν ιερά (δρυάδες!).

Το γελοίο όμως της υπόθεσης είναι η χρησιμοποίηση στοιχείων όπως η ανεύρεση απολιθωμένων οστών από μεγάλα ζώα, όπως τα λιοντάρια, οι ρινόκεροι, οι ελέφαντες.

Τα χρησιμοποιούμε για να αποδείξουμε την ύπαρξη δάσους, ενώ είναι πασίγνωστο ότι πρόκειται για ζώα ανοιχτών θαμνώνων όπως η σαβάνα. Δεν χωράει το λιοντάρι και ο ελέφαντας σε δάσος! Είναι ζώα της σαβάνας, όχι της ζούγκλας. Κάποτε πρέπει να σταματήσει αυτό το κακό. Δεν μπορούμε να κάνουμε σοβαρή επιστημονική συζήτηση με χρησιμοποίηση αποσπασμάτων από τον... Ταρζάν.

Ο μύθος της δασωμένης Ελλάδας

Συχνά διαβάζω ότι η Ελλάδα ήταν γεμάτη από δάση. Μάλιστα βλέπω ρέκτες φυσιολάτρες και επιστήμονες να αναφέρουν: «Στην Επανάσταση του 1821 τα δάση ήταν το 50%, ενώ σήμερα μόλις το 20%. Τα καταστρέψαμε τελείως!». Πραγματικά είχα προβληματιστεί σοβαρά με αυτό το γεγονός και έχοντας υπόψη αρκετές πηγές της κλασικής Ελλάδας απορούσα για το πώς ήταν δυνατόν τα δάση να καλύπτουν πριν από 150 χρόνια την Ελλάδα. Ηταν κάτι μάλλον απίστευτο. Ετσι άρχισα να προσπαθώ να βρω ποιος ήταν εκείνος που έκανε την τότε στατιστική.

Οταν σήμερα η Δασική Υπηρεσία, με τόσο σύγχρονα μέσα στη διάθεσή της, ανεβοκατεβάζει το ποσοστό της δασοκάλυψης στη χώρα ­ πότε 17%, πότε 22% ­, δεν μπορούσα να φανταστώ ότι ο Κολοκοτρώνης ή κάποιος άλλος σύγχρονός του είχε κάνει τέτοια στατιστική. Ηταν ακόμη μεγαλύτερη η έκπληξή μου όταν διαπίστωσα ότι υπήρχε μια στατιστική του 1842 την οποία είχε κάνει ένας βαυαρός πρόξενος, ο Strong, που ανέφερε ότι τα δάση κάλυπταν το 17%, ποσοστό τελείως λογικό.

Τελικά νομίζω ότι βρήκα το πώς το 17% έγινε 50%. Υπήρχαν στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου δύο διακεκριμένοι δασολόγοι: ο Κόκκινος και ο Κοντός. Ο δεύτερος από αυτούς, που θεωρείται πατέρας της ελληνικής δασολογίας, γνώριζε τα στοιχεία που είχε αναφέρει ο Strong, δηλαδή το 17%. Πρέπει να αναγνωριστεί όμως ότι υπήρχαν στη στατιστική του Strong αρκετά λάθη στην εμβαδομέτρηση της τότε ελεύθερης Ελλάδας. Ετσι το 17% μπορεί να έφτανε το 22%-23%. Ο Κοντός όμως θεώρησε, όπως και οι σημερινοί συνάδελφοί του, όχι το πραγματικό δάσος αλλά το «δυνάμει δάσος», δηλαδή ουσιαστικά ό,τι δεν καλλιεργείται. Ετσι έφτασε το ποσοστό του 50% και το δημοσίευσε 100 χρόνια μετά τον Strong, το οποίο τελείως αδιαμαρτύρητα το δεχθήκαμε σαν γεγονός. Βεβαίως πολλοί θα ισχυρισθούν ότι υπάρχουν στοιχεία από παλαιούς περιηγητές που αναφέρουν μεγάλα δάση σε περιοχές που σήμερα τις καλύπτουν υποβαθμισμένοι θαμνώνες. Χωρίς να αντιδικώ με αυτούς, η άποψη ότι η Ελλάδα πρέπει να είναι δασωμένη μού φαίνεται σαν γεγονός απαράδεκτο ως γελοίο. Οι λόγοι είναι αρκετοί και γι' αυτό θα αρκεστώ στους κυριότερους.

Κατ' αρχήν ο μύθος της δασωμένης Ελλάδας έχει τις αρχές του στην αποικιακή μας νοοτροπία. Το αναπτυσσόμενο ελληνικό κράτος του περασμένου αιώνα κοίταζε προς τη Μεσευρώπη για μεθόδους οργάνωσης και διοίκησης. Εκεί σε ό,τι αφορά τη γεωργία υπήρχαν δύο κλάδοι: ο γεωπονικός για τις καλλιεργούμενες εκτάσεις και ο δασολογικός για τις μη καλλιεργούμενες, που στις περιοχές του εύκρατου κλίματος ήταν φυσικά δάση. Ετσι έγινε κι εδώ. Οι πρώτοι επιστήμονες δασολόγοι που σπούδασαν εκεί, όταν γύρισαν στην Ελλάδα απόρησαν. «Γιατί εδώ δεν έχουμε πολλά δάση;». Η απάντηση ήταν εύκολη, μια και υπήρχε ανθρώπινη παρέμβαση χιλιετιών. Τα υποβάθμισε με τις δραστηριότητές του ο άνθρωπος. Ετσι «βαφτίστηκαν» όλες οι μη καλλιεργούμενες εκτάσεις με ονόματα όπως «μερικώς δασοσκεπείς», «δασικές εκτάσεις» και πάει λέγοντας. Δεν υπάρχει θαμνώνας στην Ελλάδα που να μην έχει χαρακτηριστεί υποβαθμισμένο δάσος.

Εδώ είναι Μεσόγειος!

Τα πράγματα όμως δεν είναι τόσο απλά. Είμαστε σε μια περιοχή μεσογειακού κλίματος, με εξαίρεση περιοχές της ορεινής Ελλάδας όπου το κλίμα είναι εύκρατο και φυσικά υπάρχουν δάση. Τέτοιο κλίμα υπάρχει και στην Καλιφόρνια, στην Κεντρική Χιλή, στη Νότια Αφρική και στη Νότια και Νοτιοδυτική Αυστραλία. Εκεί αντίστοιχη ανθρώπινη παρέμβαση δεν υπήρξε. Παρ' όλα αυτά και εκεί κυριαρχούν ψηλοί αειθαλείς σκληρόφυλλοι θάμνοι στις υγρότερες περιοχές (όπως το πουρνάρι, η κουμαριά, η μυρτιά, η αγριελιά, ο σχίνος, η χαρουπιά σε εμάς), ενώ στις ξηρότερες χαμηλοί θάμνοι που έχουν διάφορο τύπο φύλλων την υγρή περίοδο από ό,τι την ξηρή (όπως η ασφάκα, η λαδανιά, το θυμάρι, το θρούμπι, η γαλατσίδα σε εμάς). Στην Καλιφόρνια τον πρώτο τύπο βλάστησης τον λένε τσάπαραλ. Αλλωστε, επειδή οι ταινίες γουέστερν γυρίστηκαν στο Χόλιγουντ, πιθανώς οι αναγνώστες θα θυμούνται αυτό τον τύπο βλάστησης, που σίγουρα δεν είναι δάσος. Ακόμη και το όνομα ­ τσάπαραλ ­ προέρχεται από την ισπανική λέξη «τσαπράλο», που δεν σημαίνει τίποτε άλλο από πουρνάρι. Ιδιαίτερα την τελευταία δεκαετία η σύγκριση της δομής και της λειτουργίας των μεσογειακού τύπου οικοσυστημάτων της υδρογείου αποτέλεσε καίριο σημείο έρευνας με έκδοση βιβλίων, διοργάνωση συνεδρίων, ανταλλαγές επιστημόνων κτλ. Ακόμη και η φωτιά, που στην Ελλάδα είναι ξορκισμένη, φαίνεται να είναι ένας παράγοντας ενσωματωμένος στα οικοσυστήματα αυτά.

Οι απόηχοι αυτής της συσσώρευσης πληροφόρησης για την καταγωγή, τη δομή και τη λειτουργία αυτών των οικοσυστημάτων, σε παγκόσμιο επίπεδο, δυστυχώς ακόμη δεν έφτασαν στη χώρα μας. Ετσι είμαστε ακόμη στη φάση όπου χωρίς καμία αιτιολόγηση («πίστευε και μη ερεύνα») κάθε στοιχείο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την απόδειξη καταστροφής του δάσους μεγεθύνεται, ενώ εκείνα που λένε το αντίθετο θεωρούνται αιρετικά.

ΔΑΣΗ ΘΕΛΟΥΜΕ, ΑΛΛΑ ΠΟΙΑ ΔΑΣΗ;

Στα βόρεια του νομού Iωαννίνων, πάνω από την Kόνιτσα στα ριζά του Γράμμου, βρίσκονται τα χωριά των περίφημων μαστόρων της πέτρας, τα μαστοροχώρια. Στην ευρύτερη γεωγραφικά περιοχή έως την άλλη πλευρά του Γράμμου, τη δυτική Mακεδονία, υπάρχουν εκτεταμένες δασικές εκτάσεις. Στις περιοχές αυτές στο παρελθόν μεγάλες ανεξέλεγκτες φωτιές δεν είχαν σημειωθεί, ούτε καν την περίοδο του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, και το εκπληκτικό, ούτε την περίοδο του εμφυλίου πολέμου. Περίοδο που ακόμη και βόμβες ναπάλμ ρίχθηκαν. H χλωρίδα της περιοχής δεν το επέτρεψε!..

Δυστυχώς, τα πράγματα σιγά σιγά άλλαξαν, προς το χειρότερο. Πριν μερικά χρόνια στην περιοχή ξέσπασαν φωτιές που άλλες αποδόθηκαν σε Aλβανούς λαθρομετανάστες και άλλες σε κτηνοτρόφους. Eτσι, κάηκε και ένα μεγάλο μέρος από το δάσος τη μαύρης πεύκης. Kαι όπως υποστηρίζουν κάτοικοι της περιοχής (όσοι έχουν απομείνει) σταδιακά στη θέση της πλούσιας ποικιλίας κωνοφόρων και φυλλοβόλων εμφανίζεται το... κοινό πεύκο που στο «πέρασμά» του σαρώνει τα πάντα, και δεν αφήνει «αέρα» στα άλλα δέντρα.

H εξάπλωσή του οφείλεται στην ερήμωση της περιοχής και στη θεαματική συρρίκνωση της ελεύθερης κτηνοτροφίας. Ένα παράδειγμα: Στην Aερομηλίτσα, χωριό-κέντρο των κτηνοτρόφων, τα ζώα φέτος μειώθηκαν σε 14.000 από 45.000 τα προηγούμενα χρόνια. Έτσι τα πεύκα, που ήταν ελάχιστα στην ευρύτερη περιοχή των Mαστοροχωρίων, εξαπλώθηκαν τα τελευταία χρόνια και καλύπτουν τα πάντα: Όχι μόνο περιοχές που ήταν «γυμνές» από δέντρα, αλλά αλλάζουν το τοπίο στα υπάρχοντα δάση (πάντα μιλάμε για τις «ρίζες» του Γράμμου και όχι μόνο). «Φυσικά», αφού δεν υπάρχει καμιά δράση για καθαρισμό των δασών, οι πευκοβελόνες πολλαπλασιάζονται πνίγοντας την υπόλοιπη βλάστηση και ταυτόχρονα αποτελούν μια πρώτης τάξεως πρώτη ύλη για εξάπλωση της φωτιάς.

Aργά το απόγευμα κοιτώντας από την Πυρσόγιαννη (έδρα του δήμου Mαστοροχωρίων) παρατηρούσες στο βουνό πάνω από το απέναντι χωριό, την Kαστάνιανη, ο ήλιος να «παίζει» και να σχηματίζεται ένα ζαρκάδι. Tο έβλεπαν οι παππούδες, οι πατεράδες μας, εμείς, όχι όμως τα νέα παιδιά: τα πεύκα που φύτρωσαν εξαφάνισαν τη ζωγραφιά της φύσης.

Tο κράτος στο όνομα της προστασίας του δάσους, ακολουθεί μια γενικόλογη και -όπως αποδεικνύεται καθημερινά- επικίνδυνη πολιτική. Kανένα δασαρχείο δεν ενέκρινε και δεν θα εγκρίνει το κόψιμο των πεύκων, ώστε το βουνό να ανασάνει και να δοθεί η ευκαιρία σε άλλα είδη (που δεν καίγονται εύκολα) να αναπτυχθούν. Aς ευχηθούμε ότι στο τέλος η φωτιά δεν θα αφανίσει και όλα τα δάση της περιοχής, των πεύκων συμπεριλαμβανομένων.

25/8/2006

http://www.qualitynet.gr/displayITM1.asp?ITMID=51443

Στάχτη πευκοδάσος στην Κάτω Βασιλική Χάλκειας Μεσολογγίου

Περισσότερα από 300 στρέμματα πευκοδάσους καθώς και εκτάσεις με υπολείμματα αγροτικών καλλιεργειών έχουν γίνει στάχτη από πυρκαγιά που εκδηλώθηκε χθες το απόγευμα στην Κάτω Βασιλική του δήμου Χάλκειας.
Εξαιτίας των δυνατών ανέμων που έπνεαν στην περιοχή η φωτιά αναπτύχθηκε σε τρία μέτωπα και προς στιγμή απειλήθηκαν και εξοχικές κατοικίες.
Αργά τα μεσάνυχτα οι δυνάμεις της πυροσβεστικής κατάφεραν να την θέσουν υπό μερικό έλεγχο.
Στην επιχείρηση κατάσβεσης συμμετείχε ισχυρή δύναμη της πυροσβεστικής, με την συνδρομή έως να νυχτώσει 6 πυροσβεστικών αεροσκαφών.Επίσης στις 10 το βράδυ εκδηλώθηκε μια νέα πυρκαγιά σε κατοικημένη περιοχή στο Περιθώρι του ίδιου δήμου η οποία και κατασβήστηκε άμεσα από την πυροσβεστική.

19 Ιουνίου 2009

από Messolonghi News Ηλεκτρονική Εφημερίδα Μεσολογγίου

http://messolonghinews.blogspot.com/2009/06/blog-post_6138.html